• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası
  • https://www.facebook.com/adanaaskicocuk
  • https://twitter.com/aski_cocuk

ASKİ ÇOCUK

ASKİ ÇOCUK
basin@adana-aski.gov.tr
Sevgili Anneler ve Babalar;
22/10/2016

Sevgili Anneler  ve Babalar;

 

Çocuğunuz bilgisayar ortamında çok mu vakit geçiriyor.Nasıl davranmanız gerektiğini bilmiyor musunuz? Bu yazımız size ışık olacak.

 

Bilgisayar,  verileri çok hızlı ve hatasız bir şekilde işleyerek bilgiye dönüştüren, üretilen bilgiyi dosyalayan,  bilgileri istediğimizde saklayan, istediğimizde geri veren,  istediğimizde de silen yani bilgi ve belgeye kolayca ulaşma isteği sonrasında ortaya çıkmış olan elektronik cihaza verilen addır.  Türkiye'de bilgisayar ilk kez 1960 yılında internet ise ilk kez 1993 yılında kullanılmaya başlanmıştır.

 

İnternet,  birçok bilgisayar ağının birbiriyle bağlanması sonucu ortaya çıkan dünya çapında giderek yaygınlaşan  ve sürekli büyüyen, herhangi bir sınırlaması ve yöneticisi olmayan  bilgi ve iletişim ağıdır. İnternet yardımıyla pek çok alandaki bilgilere insanlar kolay, ucuz, hızlı ve güvenli bir şekilde erişebilmektedir. İnterneti bu haliyle bir bilgi denizine ya da pek çok yararlı bilginin bir tuş kadar yakın olduğu dev bir kütüphaneye benzetebiliriz. 

Modernleşmeyle beraber hızla artan bilgisayar ve internet kullanımının yaşamımızda sağladığı faydalar ve zararlar saymakla bitmemektedir. Denetimsiz bilgisayar kullanımının her yaş grubu için birçok zararı varken çocuklar söz konusu olduğunda bu zararlar daha da artmaktadır.  Ebeveynler, bilgisayarın çocukları için yeni eğitim fırsatları sunan heyecan verici bir dünya olduğunu düşündükleri için başta sıcak bakmışlardı. Fakat çoğu ebeveyn, bilgisayarın ödev ya da araştırma yapmaktan ziyade sohbet ve oyun aracı olarak kullanıldığını fark etti. Özellikle okul çağındaki gençlerde oldukça sık görülen,  bilgisayar/internet kullanımının gençlerin ruh hallerini, bedensel gelişimlerini ve sosyal ilişkilerini olumsuz yönde etkileyerek hem akademik başarılarını hem de kişisel durumlarını olumsuz etkilediği görüldü.

İnternet ve bilgisayar amacı doğrultusunda kullanıldığında bir sorun yok ancak doğru kullanılmadığında birçok sorunu beraberinde getirmektedir. Ebeveyn çocukta davranışsal değişiklikler gözlemlerse yolunda gitmeyen bir durum var mı diye araştırmalıdır. Ortada bir problemin varlığı söz konusu ise bu problemin habercisi olan bazı durumlardan bahsetmek gerekir. Çocukta;

  •  Bilgisayar kullanımının amaç dışına çıkması ve olması gerekenden fazla bilgisayar başında kalma
  •  Bilgisayarı kapatınca rahatsızlık duyma
  •  Online arkadaşları ile ilişkileri gerçek yaşamdakilerden daha önemli hale gelmişse
  •  Psikolojik, sosyal, kültürel ve ruhsal problemler yaşanma
  •  Ekran başında geçirilen saatte artma
  •  Aile ilişkilerinde aksama
  •  Uyku alışkanlıkları değişme
  •  Akademik başarısında düşme

gözlemleniyorsa  önlem almanın zamanı çoktan gelmiştir.

 

 

BİLGİSAYARIN ÇOCUKLAR ÜZERİNDEKİ  OLUMSUZ ETKİLERİ

 

Yararları ve Zararları

Yarar; Bir durum ya da olaydan elde edilen sonucun  fayda getirmesi anlamına gelir. Zarar ise bir durum ya da  bir olayın  yol açtığı kötü sonuçlara verilen isimdir.

 

Yararları

Bilgisayar ve internet sayesinde bilgiye ulaşma ve bilgiyi paylaşma hem kolaylaştı hem hızlandı. İnsanların aradıkları bilgiye ulaşmaları  için saatlerce ansiklopedileri karıştırmalarının önüne geçildi ve farklı kaynaklara ulaşmalarına imkan verdi. Yeni arkadaşlar bulabilmeye imkan tanıdı. Farklı ülkelerdeki insanlarla tanışmayı kolaylaştırdı. Kişilerarası iletişim sanal da olsa  hızlandı. Ve insanlar küçücük odalarına kocaman ilişkileri sığdırır oldu.  Akademik başarı ve dil eğitimi noktasında artılar katar vs…

Bilgisayar çocukta bilgi toplarken kullandığı becerilerini geliştirmesinde yardımcı olur. (okuma-yazma-seçme-sınıflandırma vb.)

Yine çocukta neden-sonuç ilişkisini anlamalarında, problem çözme becerilerini arttırmada,  problem çözme ve yaratıcı düşünme becerilerini geliştirmelerine yardımcı olur.

Çocukların ilgisini çektiğinden tüm dikkatlerini toplamalarını ve konsantre olmaları noktasında yardım eder.

 

Zararları

Bilgisayar kullanımı çocuklar arasında yaygınlaşan ve kullanımı son zamanlarda kısıtlanmaya çalışılan bir araç halini almıştır. Bilgisayar karşısında çok fazla zaman geçirilmesi çocukların fiziksel, sosyal, duygusal gelişimlerini oldukça olumsuz etkilemektedir. Bilgisayarların çocuklar üzerinde alışkanlık yapıcı ve bağlayıcı etkisi vardır. Vakit kaybı yaşatır. Kontrolsüz kullanım bağımlılık yapar. Bireyi asosyalliğe götürür. Çocukların bilgisayarla fazla zaman geçirmesi fiziksel problemlere yol açabilir. Göz sağlıklarının bozulmasına, boyun ve sırt ağrılarının yaşanmasına neden olduğu gibi hareketlerini de kısıtlar. Çocukların açık havada oynaması kas gelişiminin sağlıklı bir şekilde tamamlanmasına yardım eder. Çocuklar atlayarak, koşarak, tırmanarak bütün vücutlarını kullanmakta ve bu hareketler onların matematik ve bilim yeteneklerinin gelişmesinde önemli rol oynamaktadır. Bilgisayar başında uzun süre kalma sonucunda çocuklar aile üyeleri ve yaşıtlarıyla yeterli zaman geçirmedikleri için onlardan gitgide uzaklaşır, aile içinde anlaşmazlıklar ve kopmalar yaşar,  birçok sosyal aktiviteden vazgeçer ve sosyalleşmeleri sekteye uğrar. Akrabalık ilişkilerini zayıflatır.

Bilgisayar etkileşimi engelleyen bir araç olduğundan çocukların kendini ifade etme becerilerini azaltarak duygusal gelişimini olumsuz etkiler. Bilgisayar ile çocukların üretkenlikleri sınırlanmaktadır. Bilgisayar kullanan çocukların daha çok görsel becerileri gelişir fakat dil becerileri geriler. Çocuklarda bilgisayar kullanımının artmasıyla okul başarısında düşme ve dikkatlerini sürdürmelerinde sorunlar yaşanır.

Bilgisayar çocukların saldırganlığı normalleştirmelerinde etkin rol oynamaktadır. Özellikle internet ortamında kumar, bahis, yoğun şiddet içeren oyunlar fazla sayıdadır. Çocukların yaşına ve psikolojik gelişimine uymayan bu oyunlar onları hırçınlaştırmaktadır.

Bilgisayar ve internet kullanımının getirdiği sorunların çözümünde  okul-aile işbirliği ile ailelerin bilinçlendirilmesi, aileye bilgisayar ve interneti doğru kullanma yöntemlerinin öğretilmesi faydalı olacaktır. Bilgisayar ve internet kullanım becerilerini geliştirmelidirler. Çünkü hiç kimse bilmediği bir konuda denetim yapamaz.  Bu sayede ebeveynin kontrolü altında çocuk daha güvenilir şekilde internet ve bilgisayar kullanıcısı olacaktır.

 

ANNE-BABALAR NE YAPMALI?

Son zamanlarda aileler çocuklarını İnternet’in renkli ortamından koruyamaz duruma gelmiştir. Değişen dünyada çocuklar için yeni bir risk alanı daha ortaya çıkmıştır. İnternetin çok kısa sayılabilecek bir sürede birçoğumuzun evine girmesi aile içi ilişkileri  zedelemeye başlamıştır.

Bazı aileler çocuğu dışarı çıkmasın kötü alışkanlıklar ve arkadaşlıklar edinmesin diye evlerine internet alırlar. “Dışarı çıkma, gel sana bilgisayar aldık, internette bağlattık, gir odana oyna” demek çocuğu riskle baş başa bırakmak anlamına gelebilir.  Çocuğun sokağa çıkmasını engellemek onun sosyal ilişki kurma becerisinde gerilemeye ve çocuğun yalnızlaşmasına neden olabilir.  Oysa çocuk iyiyi ve kötüyü tanırsa kendini dışarıdaki tehlikelerden korumayı öğrenir.

Çocuğa internet kullanımı ile ilgili bilgi verilmediyse çocuğun interneti verimsiz ve kötüye kullanma olasılığı yüksektir. Çocukla öncelikle internetin eve neden bağlatıldığı hakkında konuşulmalı ve çocuk bilinçlendirilmelidir. Öncelikli olanın, dersleri ve okulu olduğu vurgulanmalıdır. Çocuğun girmemesi gereken siteler belirlenmeli ve anlaşmalar yapılmalıdır. Bu konuda anne babalar çocuklarına iyi bir model olmalı ve çocukların girmelerini istemedikleri sitelere girmemelidirler.

Bilgisayarın ailenin ortak kullanım alanına konulması (Salon, oturma odası) ailede çocuk,  bilgisayarı kullanırken diğer aile bireylerinin bilgisayar kullanımını kontrol altında tutmasına imkân verir. Eğer bu mümkün değilse çocuk bilgisayar başındayken odasının kapısı açık bırakılarak internet aktiviteleri ona hissettirmeden denetlenebilinir.

İnternet faturasını çocukla beraber incelemek hem denetleme hem de kullanım zamanını sınırlama açısından etkili bir yöntemdir. Ayrıca bilgisayara şifre konarak olmadık zamanlarda çocuklar tarfından açılması engellenebilir. Filtre kullanarak internette zararlı içeriklere bilerek ya da bilmeyerek girmesi engellenebilir.  Özetle bilgisayar ve internet kullanımının olumsuz etkilerini yok etmek için, ebeveynlerin denetimi ve kontrollü yönlendirmesinin şart olduğunu söyleyebilirim.

 

ÇOCUKLARIN  İNTERNETİN  OLUMSUZLUKLARINI YAŞAMALARINI ÖNLEMEK İÇİN  ANNE-BABALARIN ÖNCELİKLE YAPMASI GEREKENLER NELERDİR? 

Ebeveyn çocukla bilgisayar ve internet aktiviteleri hakkında konuşmalıdır. Hangi siteleri niçin ziyaret ediyor, neler yapmaktan hoşlanıyor, hangi oyunları oynamayı seviyor gibi sorularla zamanını nasıl geçirdiği hakkında bilgi edinmeye çalışmalıdırlar. Ama öğrenmeye çalışırken ses tonu, soruş şekli çok önemlidir. Tüm bunlar çocuklarının izin verdiği kadar ve yargılamadan kaçınılarak yapılmalıdır. İnternetin iyi ve kötü yanlarını çocuklarıyla konuşmalı onları karşılaşabilecekleri olumsuzluklara karşı uyarmalıdırlar.

 

ANNE-BABALARA ÇOCUKLARININ BİLGİSAYARI FAYDALI OLACAK ŞEKİLDE KULLANMABİLMELERİ İÇİN ÖNERİLER

  •  Çocukların bilgisayar başında ve internette geçirdiği süre muhakkak ebeveyn tarafından belirlenmeli ve konulan süre kuralında net olunmalı.
  •  Yaşına uygun bilgisayar oyunları alınmalı.
  •  Belli bir bilince ulaşana kadar bilgisayar başında geçirdiği süre kadar yaptığı çalışmalar da denetim altında tutulmalı.
  •  Çocuğun bilgisayarda yaptıkları hakkında onlarla konuşulmalı.
  •  Bilgisayar kullanıcısı olan ebeveyn evde gereğinden fazla bilgisayar başında zaman geçirmeyerek çocuğuna olumlu örnek olmalı.
     

Sevgi dolu yuvanızda ailenizle neşeli, mutlu ve huzurlu anlar geçirmeniz dileğiyle…

 

“Çocuklarınızla Çocuklaşın”  (Mevlana)

 

              Zehra BİNİCİ

Psikolog ve Aile Danışmanı



Paylaş | | Yorum Yaz
137 kez okundu. Yazarlar

Yazarın diğer yazıları

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın